MAK, sezon kuralları ve AVBİS

2.1.4 Merkez Av Komisyonunun Oluşumu ve Görevleri

Merkez Av Komisyonu, kısaca MAK, kara avcılığının düzenlenmesinde görevli ortak karar yapısıdır. Merkez Av Komisyonu, İl ve İlçe Av Komisyonlarının Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesine göre Bakan veya Bakan Yardımcısı başkanlığında toplam 25 üyeden oluşur. Kamu kurumları, bilim çevreleri, doğa koruma ve avcı kuruluşları ile avlak temsilinin aynı kurulda bulunması, farklı bilgi ve sorumluluk alanlarının karara katkı vermesini sağlar.

Başkan dışında üye dağılımı şöyledir: DKMP Genel Müdürlüğünden 3 kişi; Bakanlığın diğer birimlerinden 1 bitki uzmanı ve 1 veteriner; Jandarma Genel Komutanlığı, Orman Genel Müdürlüğü ve Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğünden birer temsilci; yükseköğretim kurumlarının orman fakültelerinden 1 ve biyoloji bölümlerinden 1 bilim insanı; doğa koruma alanındaki sivil toplum kuruluşlarından 4 temsilci; yönetmelikte avcı temsili için belirlenen dokuz bölge esas alınarak avcı kuruluşlarından 9 temsilci; özel veya örnek avlaklardan 1 temsilci yer alır. Bu 24 üye, başkanla birlikte toplam 25 kişilik yapıyı oluşturur.

Kamu temsilcileri yönetim ve uygulama görevleriyle; bilim insanları türler, popülasyonlar ve ekolojik ilişkiler hakkındaki uzmanlıklarıyla katkı sunar. Doğa koruma temsilcileri habitat ve türlerin geleceğine ilişkin görüşleri taşır. Avcı kuruluşları ve avlak temsilcisi de sahadaki sorun ve önerileri ifade eder. Temsilci olmak, kendi tercihinin doğrudan kural hâline gelmesi değildir; görüşler kurulun çalışma usulü içinde ele alınır.

İl av komisyonları yerel değerlendirmelerin önemli basamağıdır; gerekli durumlarda ilçe komisyonları da oluşturulabilir. Yerelde görülen sorunların üst düzeye taşınması, farklı bölgelerin aynı koşullara sahip olmadığını dikkate alır. Örneğin habitatta bozulma veya bir türün durumuna ilişkin gözlemler gerekçeli biçimde sunulabilir. Ancak yerel bir toplantıda konuşulan öneri, tek başına yürürlükteki MAK kararı gibi uygulanmaz.

MAK’ın görev alanı; ilgili türler, dönemler, bölgeler, miktarlar ve avcılığın yürütülmesine ilişkin esasların düzenlenmesiyle bağlantılıdır. Amaç bir takvim yayımlamaktan daha geniştir: Faaliyeti koruma hedefleriyle birlikte yönetmek gerekir. Kararda bir tür veya alan için koşul bulunması, başka türlere veya alanlara aynı hükmün otomatik taşınabileceği anlamına gelmez. Kararın kapsamı, ilgili bölümüyle birlikte okunmalıdır.

Yönetmeliğin 6. maddesi, merkezde sekretarya hizmetlerini DKMP Genel Müdürlüğüne verir. Sekretarya, kurulun karar ve çalışma sürecindeki idari düzeni sağlayan birimdir; başkanlıkla aynı görev değildir. İl komisyonunun sekretaryası ildeki şube müdürlüğünce, ilçe komisyonununki ise şeflikçe yürütülür. Böylece merkez, il ve ilçe basamaklarının hangi idari birimle bağlantılı olduğu somut biçimde anlaşılır.

Komisyon görüşmesinin sonucu ile kararın resmî yayımı farklı aşamalardır. Yönetmelikte MAK kararının Resmî Gazete’de ilanı düzenlenir. Bu yüzden toplantı sonrası duyulan bir söylentiye veya taslak tabloya göre hareket edilmez. Öğrenci, kararın hangi döneme ait olduğunu ve bir sonraki karar ya da ek düzenlemeler karşısındaki durumunu ayırt etmelidir. Arşivde duran resmî belge, sırf resmî olduğu için güncel sayılmaz.

Bir karar okurken önce belgenin dönemini, sonra aradığın tür ve bölümü bul. Ardından tarih, alan ve miktar hükümlerini birlikte incele; dipnot veya istisnayı atlama. AVBİS bağlantıları ve resmî avlak haritaları saha işlemleri açısından yardımcı olur, fakat karar metninin bütününü tek bir ekranla değiştirmez. Başvuru sonucu ile genel kuralı birbirine karıştırmamak gerekir.

Örneğin bir arkadaşın “Komisyon bu yıl sezonu açmış” desin. Bu ifade tek başına hangi türün, hangi yerde ve hangi koşullarda ele alındığını söylemez. Doğru soru, kararın senin planına ilişkin hükmünün ne olduğudur. Sınavda MAK’ın açılımını bilmek başlangıçtır; asıl kazanım, temsil yapısını, yerel görüşlerin rolünü ve yayımlanmış kararın bağlayıcı düzen içindeki yerini açıklayabilmektir.